Türkiye'den kafe ve restoran mobilyası almak
Barımda birkaç ayda bir başka bir işletmeci aynı şeyi soruyordu: "Sen Türksün, bana Türkiye'den masa sandalye getirtebilir misin?" Sormalarının iyi bir nedeni var; dikkatli olmanın da birkaç iyi nedeni var. İşte iki taraf ve İngiltere'de gerçekten ne ödediğim.
İngiltere'de alırken ne ödedim
Masalarımı 2019'da ve 2021'de İngiltere'deki bir sözleşmeli mobilya tedarikçisinden aldım. 2021 siparişinden: 120×70 cm, 25 mm ahşap dikdörtgen masa tablası 81,60 £, büyük yuvarlak yemek ayağı 66,30 £, 70 cm yuvarlak tabla 69,60 £, küçük yuvarlak ayak 49,98 £; hepsi KDV hariç, teslimat 48 £. Yani hazır bir ikili masa KDV hariç 120–150 £ civarı. Aynı tür tedarikçiden sandalyeler tanesi 40–120 £. 40 kişilik bir mekânda yalnızca masa sandalye kolayca 5.000–8.000 £.
Zor yoldan öğrendiğim iki şey: teslimat kaldırım kenarına, yani şoföre yardım edecek birinin orada olması gerek; "stokta" demek onların deposunda demek, sizin değil, birkaç hafta bekleyin.
İşletmeciler neden Türkiye'ye bakıyor
Türkiye'de İstanbul, Bursa ve Kayseri merkezli dev bir kafe-restoran mobilyası sektörü var. İngiltere'de satılan sandalyelerin çoğu zaten orada üretiliyor. Doğrudan alındığında fabrika fiyatı aynı kalite için İngiltere perakende fiyatının üçte biri ile yarısı arasında oluyor; özel ölçü, cila ve kumaş da sipariş üzerine yapılıyor.
Mekânınıza girdiğinde gerçek maliyet
- Fabrika fiyatı: örneğin masif ahşap kafe sandalyesi 80–120 £ yerine 25–45 £.
- Nakliye: İstanbul'dan İngiltere limanına paylaşımlı konteynerle (parsiyel) deniz yolu. 4–8 hafta ve hacme göre 1.200–2.500 £ civarı.
- Gümrük vergisi ve KDV: Brexit'ten beri Türkiye'den gelen mobilyaya gümrük vergisi (oturma grubunda genelde %0–2,7, GTİP koduna bakın) artı mal ve nakliye üzerinden %20 KDV; gümrük malı bırakmadan ödenir. KDV mükellefiyseniz KDV'yi geri alırsınız.
- Gümrük müşaviri: evrak için 100–250 £. İlk seferde her kuruşuna değer.
- Limandan mekâna teslimat ve boşaltacak biri.
Pratik kural: tam bir mekân için Türkiye'den almak her şeyden sonra %30–50 tasarruf sağlayabilir. Birkaç masa için sağlamaz; nakliye ve evrak tasarrufu yer. 5.000 £ ve üzeri siparişlerde mantıklı.
Nasıl yanmazsınız
- İhracat geçmişi olan üreticiden alın, mağazadan değil. İngiltere teslimatı referansı isteyin.
- Önce numune alın. Kargoyla bir sandalye 60–100 £ tutar ve yüz fotoğraftan fazlasını anlatır.
- Yangın güvenliği belgesini isteyin. İngiltere'de ticari mobilya BS 7176 (döşeme) ve Furniture and Furnishings (Fire) (Safety) Regulations'a uymalı. Sigortacınız ve EHO sorabilir.
- Aşamalı ödeyin: kapora, kalan konşimento karşılığı; asla hepsini peşin değil.
- Teslim şeklini (Incoterms) yazılı belirleyin. "FOB İstanbul" nakliyeyi siz ayarlarsınız demek; "DAP Londra" kapınıza teslim demek.
- Her şey Türkçe ve İngilizce yazılı olsun. Dili bilmenin en çok işe yaradığı ve İngiliz alıcıların en çok kaybolduğu yer burası.
Türk üreticilerle konuşmak için yardım isterseniz ya da İngiltere'ye gönderen bir üreticiyseniz bana yazın. Kendi mekânıma güvenerek alacağım tedarikçilerin listesini oluşturuyorum.